تغذيه و نگهداري قدرت حافظه
1- مرحله اول، مصرف كمتر نمك و چربي هاي اشباع است. رژيم DASH كه داراي ميوه و سبزي فراوان و لبنيات كم چرب است، همان اثر داروها را در كاهش فشار خون بالا دارد.
2- اسيدهاي چرب امگا-3 ميزان حملات قلبي و افسردگي را كاهش مي دهد. اسيدهاي چرب غير اشباع LDL را كاهش داده و HDL را افزايش مي دهند.
3- زغال اخته و توت فرنگي و اسفناج منبع غني آنتوسيانين هستند. آنتوسيانين توانايي سلول هاي عصبي را براي پاسخ به واسطه هاي شيميايي حفظ مي كند. همچنين مانع از تشكيل لخته هاي خوني مي شود ( رقيق كننده هاي خون) . اين سه ماده غذايي كشساني رگ هاي خوني را حفظ مي كند و انتقال پيام هاي عصبي را بهبود مي بخشد .
ساير مواد غذايي مثل كلم قرمز، انگور، آلو و آلبالو نيز همين اثرات را دارند.
اسفناج داراي آنتي اكسيدان فراواني است كه شامل بتا كاروتن ( پيش ساز ويتامينA )، ويتامين C و اسيد فوليك است.
4- سير تا 12 درصد ميزان كلسترول بالا را كاهش مي دهد. همچنين انعطاف پذيري رگ هاي خوني را حفظ مي كند. براي اين منظور روزانه 4 حبه سير را به صورت خام يا نيمه پخته مصرف كنيد، يا اينكه 2 تا 8 عدد كپسول 50 ميلي گرمي را كه حاوي عصاره سير است بخوريد.
5- سويا نيز كلسترول خون را كاهش مي دهد. موادي در سويا وجود دارد كه از اكسيده شدن LDL جلوگيري مي كنند و مانع از اثرات آتروژنيك راديكال هاي آزاد ( تشكيل پلاك در ديواره داخلي سرخرگ ها ) مي شود.
اثر سويا در كاهش كلسترول فقط براي افراد دچار كلسترول بالا موثر است، ولي اثر آنتي اكسيداني آن براي همه افراد مفيد است.
فيتواستروژن هاي سويا، هورمون هاي گياهي هستند كه محققين اعتقاد دارند مانند هورمون استروژن باعث تقويت حافظه مي شوند.
قرص هاي هوش :
1- اسيد فوليك : براي رفع هموسيستئين ( اسيد آمينه خطرناك ) بدن لازم است. تحقيقات ثابت كرده است در اثر كاهش اسيد فوليك، ويتامين هاي B6 و B12 در خون، مشكلاتي نظير كاهش سطح ادراك در افراد مسن، اشكال در ياد آوري، تمركز حواس و افزايش هموسيستئين خون به وجود مي آيد.
2- ويتامين B12 : براي نگهداري سلول هاي عصبي ضروري است. حتي اگر اين ويتامين در حداقل مقدار طبيعي باشد، براي بدن مضر است و بايستي داراي مقدار نرمال خود باشد. رفتار و حافظه افراد با مكمل دهي ويتامين هاي گروه B بهبود مي يابد. در كمبود اين ويتامين ها سطح ادراك و آگاهي كم مي شود، طوري كه كسي هم متوجه نمي شود.
البته نبايد محتواي ويتامين B موجود در غذا را بشماريد. وجود ويتامين هاي B و A كه بيشتر از صد در صد RDA را تامين كند، سالم و موثر است.
3- ويتامين E: مغز شما را از آسيب حفظ مي كند. مطالعات طولاني مدت نشان داده، مكمل ويتامين E خطر بروز بيماري هاي قلبي را كاهش مي دهد ، LDL را بي اثر مي كند و احتمال لخته شدن خون را كاهش مي دهد.
همچنين وخامت بيماري آلزايمر افراد را آهسته مي كند. اثر آنتي اكسيداني ويتامين E تشكيل پلاك هاي آميلوئيدي را كه باعث التهاب و كج شدن انتهاي اعصاب مي شوند، متوقف مي كند.
يكي از اعمال ويتامينE رقيق كردن خون است. مصرف روزانه 800-200 واحد بين المللي ويتامين E توصيه مي شود.
مكمل هاي غذايي و مغز:
Ginkgo: براي جلوگيري از كاهش حافظه موثر است. داراي اثر آنتي اكسيداني و ضد انعقاد خون است. اگر يكي از مواد رقيق كننده خون مثل آسپيرين، ويتامين E و سير را مصرف مي كنيد، قبل از مصرف اين مكمل با پزشك خود مشورت كنيد.
فسفاتيديل سرين ( PS ) : ماده طبيعي كه باعث انعطاف پذيري غشاي سلول ها مي شود؛ در نتيجه سلول هاي عصبي مي توانند به راحتي با هم ارتباط داشته باشند.
همچنين سلول هاي مغزي را در مقابل آسيب راديكال هاي آزاد حفظ مي كند و توليد استيل كولين (يك انتقال دهنده عصبي مهم ) را تحريك مي كند.
وقتي جوان هستيد، PS كافي در بدن توليد مي شود ولي بعد از 40 سالگي، توليد آن كم مي شود و بدن نياز به مكمل دارد.
تحقيقات اخير نشان مي دهد كه PS مشكلات مربوط به حافظه را در كساني كه تازه دچار آلزايمر شده اند، بهبود مي بخشد.
ابتدا براي مدت يك ماه 300 ميلي گرم در روز و بعد از اين مدت فقط 100 ميلي گرم در روز مصرف كنيد.
استروژن : التهاب و تخريب سلول هاي مغزي را كه در اثر راديكال هاي آزاد به وجود مي آيد، كاهش مي دهد. همچنين حجم دندريت ها ( شاخه هاي سلول عصبي ) را افزايش مي دهد، در نتيجه ارتباطات سلولي ممكن مي شود. با تقويت قلب، هورمون درماني با استروژن بطور مستقيم، حافظه را تقويت مي كند. اگر شما سابقه خانوادگي ابتلاء به سرطان سينه را نداريد، هورمون درماني با استروژن، قلب، استخوان ها و حافظه شما را بهبود مي بخشد.
روشي سريع براي داشتن ذهني فعال
متخصصين اعصاب دريافته اند قسمتي از مغز بنام " هيپوكامپوس " در مقايسه با سلول هاي ديگر مغز ، با افزايش سن همچنان فعال مي ماند. آنها معتقدند انجام ورزش و فعاليت بدني شديد و هوازي باعث اين امر مي شود كه با مقايسه بين موش هاي فعال در گردانه هاي چرخان و موش هاي كم تحرك اين فرضيه ثابت شده است. دانشمندان معتقدند اين مورد درباره انسان نيز صدق مي كند چون مغز انسان و موش از بسياري جهات شبيه هم هستند.
محققين بيان مي كنند گذشت زمان شما را فرسوده تر و پيرتر مي كند ولي كار و فعاليت بيرون از منزل شما را داناتر مي كند.
تقويت كننده هاي ذهن :
انتقال دهنده هاي عصبي : مواد شيميايي موجود در مغز كه روي قدرت انديشه، ذهن و حافظه، رفتار، آمادگي جنسي و هوشياري فرد اثر مي گذارند.
1- استيل كولين : بيشتر در يادگيري و حافظه موثر است. مواد مغذي كه روي استيل كولين مغز اثر دارند ، شامل: كولين، DMAE ( دي متيل آمينواتانول) ، لسيتين و CDP كولين است. در آلزايمر مقدار استيل كولين كاهش مي يابد. داروهايي مثل تاكرين(tacrine) باعث افزايش استيل كولين مي شود.
2- دوپامين : برخي از اختلالات رواني مثل شيزوفرني ، پاركينسون و اختلالات رفتاري در اثر غير طبيعي بودن مقدار دوپامين است.
افزايش دوپامين باعث افزايش هوشياري و آمادگي جنسي مي شود. مواد مغذي كه باعث افزايش دوپامين مي شوند، شامل اسيد آمينه تيروزين و NADH ( نياسين غير فعال ) است.
3- نور اپي نفرين : اسيدآمينه هاي فنيل آلانين و تيروزين، به دوپامين تبديل مي شوند . دو پامين نيز به نور اپي نفرين تبديل مي شود. افزايش نور اپي نفرين باعث ايجاد هيجان در فرد مي شود. مقادير بيش از حد آن، عوارضي مثل بد خلقي، اضطراب و بي خوابي را ايجاد مي كند.
4- سروتونين : فعاليت هاي جسمي و روحي زيادي مثل رفتار، اضطراب، هيجان و پرخاشگري را تنظيم مي كند. Prozac دارويي است كه سروتونين را افزايش مي دهد. " 5- هيدروكسي تريپتوفان "(HTP -5) پيش ساز اصلي سروتونين است كه سطح آن را در مغز افزايش مي دهد.
تريپتوفان در انواع گوشت، ماهي و ساير غذاهاي پروتئيني وجود دارد. اگر مقدار تريپتوفان براي مغز كافي نباشد، سروتونين كاهش مي يابد. تريپتوفان به HTP -5 و سپس به سروتونين تبديل مي شود. سپس غده صنوبري موجود در مغز آن را به هورمون خواب ملاتونين تبديل مي كند.
5- GABA (گاما- آمينو بوتيريك اسيد) : بيشترين و مهم ترين انتقال دهنده عصبي بازدارنده ي موجود در مغز است. حالت تحريك پذيري بايستي با بازدارندگي در تعادل باشد. تحريك بيش از حد منجر به بي قراري، كج خلقي، بيخوابي مزمن و حتي بيماري مي شود.
GABA باعث آرامش، كاهش درد و خواب راحت مي شود. داروي باربيتورات و بنزوديازپين باعث تحريك گيرنده هاي GABA و آرامش فرد مي شود.